محمد جعفر خان حقایق نگار خورموجی
ادیب دانشمند وفاضل حقیقت پسند ، مرحوم محمد جعفر الحسینی خورموجی متولد 1235 ه . ق . فرزند بنام میرزا علی بیگ خورموجی ، کلانتر تمام نواحی دشتستان بوده است . محمد جعفر خان پس از مرگ پدرش ضابط و کلانتر ناحی هخورموج شد تا اینکه در سال 1258 توسط حاجی خان دشتی معزول گردید وبه اجبار ترک دیار کرد و مدتی در شیراز و سپس در تهران روزگارمی گذرانید .
زندگی علمی محمد جعفر خان از زمان هجرت آغاز گردید . ایشان صاحب تألیفات ارزشمندی می باشد که همگی از بهترین کتابهای عصر قاجاریه هستند . مشهورترین و زبده ترین اثر این دانشمند مورخ حقایق الخبار ناصری است . او در این کتاب برای اولین بار قتل امیرکبیر را افشا می کند . و به همین سبب موجب غضب دربار قرار گرفته و به عراق مهاجرت می کند . او در سال 1301 ه .ق . در سن 76 سالگی در عراق زندگی را بدرود میگوید . آثار ایشان عبارتند از
آثار جعفری
حقایق الخبار ناصری
نزهة الخبار
حقایق المصیبه در تاریخ کربلا
فاش کننده راز قتل امیر کبیر
ميرزا جعفر خان معروف به حقايق نگار فرزند محمد خان فرزند ميرزا ابو الحسن خان فرزند محمد بيگ
فرزند ميرزا علی بيگ فرزند ميرزا حسين فرزند ميرزا علی فرزند ميرزا حسين خورموجی است که تقريبا همه از این افراد از ظابطان و بزرگان خورموج بوده اند.حاج ميرزا جعفر مورخ و محقق معروف قرن سيزدهم يعنی عصر ناصری است که در خورموج متولد شده و پس از کسبکمالات و تحصيلات دانش در جوانی ضابطی خورموج که از پدر به و ارث رسيده بود نايل گشت و تا۱۲۸۵ ق بدين شغل منصوب بود اما در این سال بر اثر اختلافاتی که بين او و حاجی خان حکمران کل دشتی و پدر محمد خان دشتی در گرفت از این شغل معزول شد و به شيراز رفت و به امارت ديوان خانه عدليه شيراز منصوب شد.در 1276 ق کتاب اثار جعفری در تاريخ و جغرافيای مملکت فارس را نوشت.سپس به تهران رفت و به حضور ناصر الدين شاه رسيد.شاه او را مامور تهيه کتاب حقايق تاريخ ایام خود کرد.پس خورموجی با کمال صداقت به جمع آوری اخبار و درج آن اقدام کرد و کتاب حقايق الاخبار ناصری را نوشت و به لقب حقايق نگار ملقب گرديد.به قول مرحوم عباس اقبل آشتيانی در ياداشتی که بر مقدمه کتاب به تصهيح شادروان حسين خديو جم نوشته است این کتاب که تاريخ مختصر قاجار و تاريخ بالنسه مفصل سلطنت ناصرا الدين شاه تا سال 1284 است ظاهرا مقبول نظر شاه نيفتاد و حاجی محمد جعفر مغضوب شد و به عراق مهاجرت نمود و در آنجا مقيم شد تا آن که به سال 1301 در همان ديار وفات يافت.حاجی محمد جعفر در کتاب حقايق الا خبار در واقع حقايق تاريخ را بيان کرده است.به ويژه در باب قتل امير کبير که همه مورخان معاصر او در گذشت امير کبير را بر اثر ناخوشی و تورم دست و پا و آماس بدن دانسته اند او این واقعه را به صراحت قتل نوشته است.
ميرزا علی حقايق خورموجی:
فرزند ميرزا جعفر خان حقايق نگار خورموجی است که از شعرا و نويسندگان به شمار ميرفته و به قول مولف دانشمندان و سخنسرايان فارس غزل را نيکو میگفته است.غزلی از ایشان:
جان و دل گفتند دلبر قيمت يک بوس کرد
هر دو را من دادمش اما مرا مايوس کرد
تا کند شاهين صفت مرغ دل مرا شکار
هر زمان در پيش چشمم جلوه طاووس کرد
دل مگر زنار گيسويش به ديش افتاده ديد
کز شب تا سحرگاه ناله چون ناقوس کرد
گفتمش ديوانه گشتم از غمت خنديد و گفت
چند وقتی بايد ای مجنون تو را محبوس کرد
درد عاشق را همی دلدار می سازد دوا
این مداوا کی توان در نزد جالينوس کرد
نقل از وبلاگ دشتیها